Make every day count Công cụ tài chính miễn phí cho mọi gia đình
--:-- …--°

Từ điển tiền bạc

Giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu các thuật ngữ tài chính cá nhân ở Mỹ. Mỗi mục đều có ví dụ, các thuật ngữ liên quan và liên kết đến nguồn chính thức.

B

  • Bậc thuế (Tax bracket)

    Một khoảng thu nhập chịu thuế bị đánh thuế ở một mức thuế suất; Mỹ có bảy bậc thuế liên bang, từ 10% đến 37%.

  • Bản công bố đóng giao dịch (Closing Disclosure)

    Biểu mẫu năm trang cho thấy điều khoản vay mua nhà và chi phí đóng giao dịch cuối cùng, mà quý vị phải nhận ít nhất ba ngày làm việc trước khi đóng giao dịch.

  • Bản quyền tác giả (Copyright)

    Quyền hợp pháp của người tạo ra một tác phẩm nguyên gốc, như video, bài hát, ảnh hoặc văn bản, được kiểm soát việc sao chép và sử dụng; quyền này có ngay khi tác phẩm được định hình.

  • Bản ước tính khoản vay (Loan Estimate)

    Biểu mẫu ba trang tiêu chuẩn mà bên cho vay mua nhà phải đưa cho quý vị trong vòng ba ngày làm việc sau khi nộp đơn, cho thấy điều khoản và chi phí chính của khoản vay.

  • Báo cáo tín dụng (Credit report)

    Hồ sơ về các tài khoản tín dụng và lịch sử thanh toán của quý vị do các công ty báo cáo tín dụng lưu giữ, dùng để tính điểm tín dụng.

  • Bảo hiểm nhà (Homeowners insurance)

    Hợp đồng bảo hiểm chi trả thiệt hại cho căn nhà và đồ đạc của quý vị cùng trách nhiệm của quý vị với người khác, theo các giới hạn và loại trừ.

  • Bảo hiểm nhân thọ có kỳ hạn (Term life insurance)

    Bảo hiểm nhân thọ trả một số tiền cố định cho người thụ hưởng nếu quý vị qua đời trong một thời gian nhất định, như 20 hoặc 30 năm.

  • Bảo hiểm thế chấp tư nhân (Private mortgage insurance, PMI)

    Bảo hiểm bảo vệ bên cho vay, không phải quý vị, thường bắt buộc trên khoản vay thông thường khi quý vị đặt cọc dưới 20%.

  • Bảo hiểm tiền gửi FDIC (FDIC insurance)

    Sự bảo vệ của liên bang cho tiền gửi tại các ngân hàng được bảo hiểm, mức tiêu chuẩn $250,000 cho mỗi người gửi, mỗi ngân hàng, mỗi loại quyền sở hữu.

  • Bảo hiểm tiếp tục COBRA (COBRA continuation coverage)

    Quyền theo luật liên bang được giữ kế hoạch sức khỏe nhóm của chủ lao động trong thời gian có hạn sau khi nghỉ việc hoặc các sự kiện khác, thường phải trả toàn bộ chi phí.

C

D

F

G

  • Gia hạn khai thuế (Tax extension)

    Thêm thời gian để nộp tờ khai thuế liên bang, thường đến 15 tháng Mười, được cấp bằng Form 4868; không cho thêm thời gian để trả thuế.

  • Giá trị tài sản ròng (Net worth)

    Những gì quý vị sở hữu trừ những gì quý vị nợ: tài sản của quý vị, như tiền tiết kiệm, nhà và tài khoản hưu trí, trừ các khoản nợ.

  • Giá vốn (Cost basis)

    Số tiền quý vị đã trả cho một khoản đầu tư hoặc tài sản, cộng một số chi phí, dùng để tính lãi hoặc lỗ khi bán.

  • Gộp nợ (Debt consolidation)

    Gộp nhiều khoản nợ thành một khoản vay hoặc thẻ mới, lý tưởng là với lãi suất thấp hơn hoặc một khoản trả duy nhất dễ quản lý hơn.

  • Gửi tiền trực tiếp (Direct deposit)

    Khoản thanh toán điện tử chuyển tiền như lương, tiền hoàn thuế hoặc phúc lợi thẳng vào tài khoản ngân hàng của quý vị.

  • Gửi tiền về nước (Remittance transfer)

    Tiền gửi điện tử từ người ở Mỹ cho một người hoặc doanh nghiệp ở nước khác, qua ngân hàng, hợp tác xã tín dụng hoặc công ty chuyển tiền.

H

I

K

L

M

  • Mã số nhận dạng chủ lao động (Employer identification number, EIN)

    Số chín chữ số do IRS cấp cho doanh nghiệp và các tổ chức khác để khai thuế, miễn phí.

  • Mẫu 1040 (Form 1040)

    Tờ khai thuế thu nhập cá nhân chính của Mỹ mà hầu hết cư dân nộp mỗi năm để khai thu nhập, khấu trừ, tín dụng và thuế.

  • Mẫu 1042-S (Form 1042-S)

    Biểu mẫu IRS mà bên trả tiền ở Mỹ gửi cho người nước ngoài, cho biết thu nhập từ nguồn Mỹ đã trả và số thuế Mỹ đã khấu trừ trong năm.

  • Mẫu 1099-K (Form 1099-K)

    Biểu mẫu báo các khoản thanh toán quý vị nhận qua bộ xử lý thẻ, ứng dụng thanh toán hoặc sàn thương mại điện tử cho hàng hóa và dịch vụ.

  • Mẫu 1099-NEC (Form 1099-NEC)

    Biểu mẫu doanh nghiệp dùng để báo các khoản trả cho nhà thầu độc lập; với khoản trả năm 2026 ngưỡng nói chung là $2,000.

  • Mẫu W-2 (Form W-2)

    Bản kê tiền lương và thuế hằng năm mà chủ lao động gửi cho quý vị và chính phủ, cho biết tiền lương và thuế đã khấu trừ.

  • Mẫu W-4 (Form W-4)

    Biểu mẫu IRS quý vị đưa cho chủ lao động để cho biết cần khấu trừ bao nhiêu thuế thu nhập liên bang từ lương.

  • Mẫu W-8BEN (Form W-8BEN)

    Biểu mẫu IRS mà người không phải công dân hay cư dân Mỹ đưa cho bên trả tiền ở Mỹ để xác nhận mình là người nước ngoài và, khi hiệp định thuế cho phép, xin áp dụng mức khấu trừ thấp hơn.

  • Mẫu W-9 (Form W-9)

    Biểu mẫu IRS mà người Mỹ đưa cho doanh nghiệp trả tiền cho mình, để doanh nghiệp có đúng mã số nhận dạng người nộp thuế khi báo cáo các khoản đã trả.

  • Medicaid

    Chương trình bảo hiểm sức khỏe cho người có thu nhập hạn chế, do từng tiểu bang vận hành với kinh phí và quy định của liên bang.

  • Medicare

    Bảo hiểm sức khỏe liên bang cho người từ 65 tuổi trở lên, và cho một số người trẻ hơn bị khuyết tật hoặc mắc một số bệnh.

  • Mua trước trả sau (Buy now, pay later, BNPL)

    Khoản vay ngắn hạn ngay lúc thanh toán, chia một giao dịch mua thành vài kỳ trả, thường là bốn kỳ trong sáu tuần.

  • Mức chi trả tối đa từ tiền túi (Out-of-pocket maximum)

    Số tiền nhiều nhất quý vị phải trả cho dịch vụ y tế trong mạng lưới được bảo hiểm trong một năm của gói; sau đó gói trả 100% chi phí được bảo hiểm.

  • Mức khấu trừ bảo hiểm (Deductible)

    Số tiền quý vị tự trả cho dịch vụ được bảo hiểm hoặc một yêu cầu bồi thường trước khi bảo hiểm bắt đầu chi trả.

  • Mức miễn thuế quà tặng hằng năm (Annual gift tax exclusion)

    Số tiền quý vị có thể tặng mỗi người trong một năm mà không phải nộp tờ khai thuế quà tặng; năm 2026 là $19,000 cho mỗi người nhận.

  • Mức phí theo dặm tiêu chuẩn (Standard mileage rate)

    Mức của IRS tính theo mỗi dặm để khấu trừ chi phí lái xe cá nhân cho công việc kinh doanh; là 72.5 cent đến hết tháng Sáu năm 2026 và 76 cent từ ngày 1 tháng Bảy năm 2026.

N

P

Q

  • Quảng cáo tự nhiên (Native advertising)

    Nội dung trả phí được làm cho giống các bài viết, video hoặc bài đăng xung quanh; FTC nói rằng người xem phải nhận ra được đó là quảng cáo.

  • Quỹ chỉ số (Index fund)

    Quỹ tương hỗ hoặc ETF cố gắng sao chép kết quả của một chỉ số thị trường bằng cách nắm giữ cùng các khoản đầu tư.

  • Quỹ hoán đổi danh mục (Exchange-traded fund, ETF)

    Quỹ nắm giữ một rổ các khoản đầu tư, giống quỹ tương hỗ, nhưng được giao dịch trên sàn suốt ngày như cổ phiếu.

  • Quỹ khẩn cấp (Emergency fund)

    Tiền để dành cho các chi phí bất ngờ như sửa xe, hóa đơn y tế hoặc mất việc, giữ ở nơi dễ lấy.

  • Quỹ tương hỗ (Mutual fund)

    Quỹ gom tiền từ nhiều nhà đầu tư để mua một hỗn hợp cổ phiếu, trái phiếu hoặc tài sản khác, do một công ty chuyên nghiệp quản lý.

  • Quyền hủy khoản vay (Right of rescission)

    Quyền liên bang để hủy một số khoản vay được bảo đảm bằng nhà chính của quý vị, như tái tài trợ với bên cho vay mới hoặc HELOC, trong vòng ba ngày làm việc.

R

  • Roth IRA

    Tài khoản hưu trí cá nhân được nạp bằng tiền đã nộp thuế, trong đó các khoản rút đủ điều kiện, kể cả phần tăng trưởng, không chịu thuế.

S

  • Số An sinh Xã hội (Social Security number, SSN)

    Số chín chữ số do Cơ quan An sinh Xã hội cấp, dùng để theo dõi thu nhập tính phúc lợi và để nhận dạng người khi khai thuế.

  • Số routing (Routing number)

    Mã chín chữ số xác định ngân hàng hoặc hợp tác xã tín dụng của quý vị cho direct deposit, chuyển khoản điện tử và chi phiếu.

  • Sử dụng hợp lý (Fair use)

    Học thuyết pháp lý của Mỹ cho phép dùng có giới hạn tài liệu có bản quyền mà không cần xin phép trong một số trường hợp, như bình luận, phê bình hoặc giảng dạy.

T

V

X

Thị trường & đầu tư

Nhà & vay

Thuế & lương

Hưu trí & tiết kiệm

Vay & nợ

Tiền & kinh doanh

Nhà sáng tạo

Du lịch

Trò chơi tài chính

Thời tiết & giờ

Bài viết